SAYIN VEL─░LER; L├ťTFEN KARNEY─░ ─░NCELEMEDEN ├ľNCE BU YAZIYI OKUYUNUZ.

KARNE NED─░R?

Karne ile ilgili bir yaz─▒ yazmaya ilk karar verdi─čimde kafamda baz─▒ sorular belirdi.  ÔÇťKarneÔÇŁ kelimesinin tam tan─▒m─▒ nedir, dilimize hangi dilden ge├žmi┼čtir, acaba ilk ne zaman kullan─▒lmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r gibi konular ├╝zerine biraz ara┼čt─▒rma yapt─▒m ve bu konuyla ilgili ├žok az bilgi oldu─čunu fark ettim. Karne; Frans─▒zca k├Âkenli bir kelime ve temel olarak defter anlam─▒n─▒ ta┼č─▒yor. T├╝rk tarihinde ilk kez 1930 y─▒l─▒ndan ├Ânce H├╝seyin Rahmi G├ťRPINAR taraf─▒ndan ÔÇťokullarda de─čerlendirme defteriÔÇŁ anlam─▒yla yaz─▒l─▒ kaynaklara ge├žirilmi┼č. Biraz daha ge├žmi┼če yolculuk etti─čimizde ise; okullarda karnenin ilk kez 1800ÔÇÖl├╝ y─▒llarda kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. ─░lk kullan─▒ld─▒─č─▒ zamanlar karnelerde; ├Â─črencilerin edinmesi beklenen beceriler listesi ve yan─▒ s─▒ra bu becerileri edinip edinemedikleri yer al─▒yormu┼č. Yani; bug├╝n geldi─čimiz noktada oldu─ču gibi ba┼čar─▒l─▒ yahut ba┼čar─▒s─▒z ├Â─črenci etiketlemesi olmaks─▒z─▒n verilen bir geribildirim defteri gibi kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. Peki bug├╝n bizler nas─▒l bir anlam y├╝kl├╝yoruz bu de─čerlendirme defterlerine? Etiketleme arac─▒na m─▒ d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝k yoksa? ├çocuklar bu y├╝zden mi karne d├Ânemlerinde bu kadar kayg─▒l─▒?

Karne ile ilgili do─čru bir de─čerlendirme yapabilmek i├žin; ├Âncelikle karnenin anlam─▒ konusundaki bak─▒┼č─▒m─▒z─▒n sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒ gerekir. Karne; ├žocu─čunuzun ald─▒─č─▒ sorumluluktur, zaman─▒ verimli kullanabilme ve etkili problem ├ž├Âzebilme becerisidir. Ancak esasen; derslerini ne kadar ├Â─črenip ├Â─črenemedi─čiyle ilgili ├Â─črencinin kendisine ve velisine bilgi veren, not sistemine dayal─▒ bir geribildirim arac─▒d─▒r.

KARNE NE DE─×─░LD─░R?

├ľ─črencinin ders ba┼čar─▒s─▒n─▒ ├Âl├žmekle birlikte; karne ba┼čar─▒n─▒n tek ├Âl├ž├╝t├╝ de─čildir. Hi├žbir karne d├╝r├╝stl├╝─č├╝, cesareti ve merhameti de─čerlendiremez. Hi├žbir karne sosyal zek├óy─▒ ├Âl├žemez ve hi├žbir karne ├žocu─čun hayat okulundaki ba┼čar─▒s─▒n─▒n bir g├Âstergesi de─čildir. Hi├žbir karne; hayat de─čildir.

KARNE ─░LE ─░LG─░L─░ ├çOCUKLARA NASIL YAKLA┼×MALI?

Karnedeki d├╝┼č├╝k notlardan ├Ât├╝r├╝;

  1. ├çocu─čunuzu; karde┼čleri, arkada┼člar─▒ ya da di─čer yak─▒nlar─▒n─▒z─▒n ├žocuklar─▒ ile k─▒yaslamay─▒n. Birbirinin ayn─▒s─▒ olan iki insan yok, hepimiz e┼čsiziz. ├çocu─čunuz da herkesten farkl─▒, yaln─▒zca kendisine benzeyen bir birey. Dolay─▒s─▒yla her ├žocu─čun kapasitesi farkl─▒d─▒r; ondan kendi kapasitesinin ├╝zerine ├ž─▒kan ┼čeyleri beklemeyin. Bunun yerine yeteneklerini daha iyi ortaya koyabildi─či alanlar─▒ ├Ârnek g├Âstererek eksi─či olan alanlardaki motivasyonunu artt─▒rabilirsiniz.
  2. ├çocu─čunuzla su├žlay─▒c─▒ bir dille konu┼čmay─▒n. Su├žlamak; kar┼č─▒ taraf─▒n utan├ž duymas─▒na neden olur. ├çocu─čun ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒ndan ders ├ž─▒karabilmesi i├žin ise; ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ utan├ž verici bir sonu├ž olarak de─čil; ├žaba g├Âsterilerek a┼č─▒lacak bir durum olarak g├Ârmesi gerekir.
  3. Fiziksel ┼čiddet uygulamak gibi davran─▒┼člardan kesinlikle ka├ž─▒n─▒n. ÔÇťSeni okuldan alaca─č─▒m, kaportac─▒ya verece─čim!ÔÇŁ gibi etraf─▒m─▒zda s─▒kl─▒kla duydu─čumuz tehditler savurmay─▒n. ├çocu─čunuza lakap takmay─▒n ve ├Âzellikle de ba┼čkalar─▒n─▒n yan─▒nda alay eder tav─▒rla konu┼čarak onu a┼ča─č─▒lamay─▒n. Bu tarz tutumlar─▒n t├╝m├╝; ├žocu─čun hem kendisine hem de size olan g├╝venine zarar verecektir. E─čer duygular─▒n─▒z─▒ payla┼čmak istiyorsan─▒z, bunu ki┼čili─čini incitmeden ÔÇťBen DiliÔÇŁ kullanarak yap─▒n.
  4. Karnenin ne ifade etti─čini, karnedeki bilgileri nas─▒l yorumlamak gerekti─čini a├ž─▒klay─▒n. Y├╝ksek not almak i├žin de─čil, ├Â─črenmek i├žin ├žal─▒┼čman─▒n ve okuman─▒n de─čeri ve ├Ânemi ├╝zerinde durun. Bazen d├╝┼č├╝k notlar alman─▒n da normal oldu─čunun, ├žal─▒┼čarak eksikliklerini giderebilece─činin alt─▒n─▒ ├žizin.
  5. ├çocu─čunuzun duygu ve d├╝┼č├╝ncelerine ├Ânem verin. Onun, kendi karnesiyle ilgili anlatt─▒klar─▒n─▒ dinleyin ve s├Âylediklerine g├╝venin. Kendisinden de bir de─čerlendirme yapmas─▒n─▒ isteyerek ├Âz de─čerlendirme becerisini edinmesine de katk─▒ sa─člam─▒┼č olursunuz.
  6. Birlikte ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒n nedenlerini ara┼čt─▒r─▒n. Eksiklerin nas─▒l giderebilece─či ile ilgili ├ž├Âz├╝m ├╝retmeye te┼čvik edin. ├ç├Âz├╝m yollar─▒n─▒ denerken de ne kadar ilerleme oldu─čunu birlikte g├Âzlemleyin.
  7. Okul ve ├Â─čretmenlerle ilgili g├Âr├╝┼člerinizi ├žocu─čun yan─▒nda tart─▒┼čmay─▒n.

Karnedeki y├╝ksek notlardan ├Ât├╝r├╝;

  • Maddi olarak ├Âd├╝llendirmeyapmay─▒n. Ders ├žal─▒┼čmak ve ├Âdev yapmak ├žocu─čun sorumlulu─čundad─▒r. D─▒┼čtan verilen ├Âd├╝l ise; ├Â─črenmeyi de─čersizle┼čtirir. E─čitim s├╝recinde esas hedefimiz ├Â─črenmenin ger├žekle┼čmesi iken ├Âd├╝le ula┼čmak i├žin y├╝ksek not almak ┼čekline d├Ân├╝┼čebilir. Verebilece─činiz en g├╝zel ├Âd├╝l; samimi bir takdir, ko┼čulsuz sevgi ve verimli bir tatil ge├žirmesini sa─člamak olacakt─▒r.

E─čer i├žinizden, ├žocu─čunuza hediye almak geliyorsa, bunu elbette ki her zaman yapabilirsiniz. Burada dikkat edilecek nokta; al─▒nacak hediyeye ders ba┼čar─▒s─▒n─▒n ko┼čul olarak sunulmamas─▒d─▒r.

          U N U T M A Y I N !

Onlara ba┼čarmay─▒ ├Â─čretirseniz,
asla tatmin olmazlar.
Onlara memnuniyeti ├Â─čretirseniz,
her ┼čeyi ba┼čar─▒rlar.

     –William MARTIN-

PEK─░, YA S─░Z─░N KARNEN─░Z?

├ľ─črencilerin ba┼čar─▒s─▒zl─▒k nedenleri ara┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda aile i├ži ileti┼čim problemleri, anne-baban─▒n ├žocu─čun kapasitesini a┼čan d├╝zeyde beklenti i├žerisinde olmas─▒ ve yine anne-baban─▒n bask─▒c─▒/cezac─▒ tutuma sahip olmas─▒ ├Ân plana ├ž─▒kan nedenler aras─▒nda yer al─▒yor. Bu nedenle l├╝tfen ├Ânce kendinize sorun;

  • ├çocu─čunuza sa─čl─▒kl─▒ bir aile ortam─▒ sundunuz mu?
  • Onu can kula─č─▒yla dinlediniz ve sayg─▒ g├Âsterdiniz mi?
  • Onun dersleriyle/okul hayat─▒yla yeterince ilgilendiniz mi?
  • Ders ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ kazanabilmesi i├žin ona destek oldunuz mu?
  • En ├Ânemlisi; ona iyi birer rol model olabildiniz mi?

├ľNEML─░ NOTLAR

  • Tatil program─▒ yaparken ├žocu─čun dinlenebilmesi i├žin mutlaka zaman ay─▒r─▒n. Okulla ilgili tekrar edilmesi gereken konular─▒, tatil i├žin verilen ├Âdev veya etkinlikleri g├╝nl├╝k k─▒sa b├Âl├╝mler halinde yapmas─▒ konusunda motive edin.
  • Tatil boyunca ├žocuklar─▒n belirlenen ve kontrol edilen s├╝reler d├óhilinde televizyon izlemeleri ya da bilgisayar/tablet oyunlar─▒ oynamalar─▒na izin verilebilir. G├╝n├╝m├╝zde ├žocuklar─▒n en keyifli hobileri haline gelen teknolojiyi onlar─▒n hayatlar─▒ndan tamamen ├ž─▒karmak imk├óns─▒zd─▒r. Ayn─▒ zamanda, do─čru ┼čekilde kullan─▒l─▒rsa teknolojinin olumlu etkileri de vard─▒r. Teknolojiyi, ara┼čt─▒rma yapmak ve ├Â─črenmek ad─▒na verimli bir ┼čekilde kullanabilmesi i├žin ona ├Ârnek olun.

Bet├╝l CO┼×KUN VARLIK   Psikolojik Dan─▒┼čman